नेपालमाला
२० आश्विन २०७७, मंगलवार 
बुटवल : प्रदेश नम्बर ५ को स्थायी राजधानी र नामको टुंगो लागेको छ। मंगलबार प्रदेशसभा बैठकले मतदान प्रक्रियामार्फत् नाम र राजधानी टुंगो लगाएको हो। प्रदेशसभाको दुई तिहाई बहुमतले प्रदेश राजधानी दाङको देउखुरीक्षेत्रको भालुवाङ बजार र नाम ‘लुम्बिनी’ बहुमतले पारित भएको हो।
प्रदेशको राजधानी देउखुरी तोक्ने प्रस्तावको पक्षमा ६९ मत परेको छ भने विपक्षमा १३ मत परेको छ। प्रदेशसभाका ८७ मध्ये बैठकमा मंगलबार ८२ सांसदमात्र सहभागी थिए। त्यसैगरी प्रदेशको नाम लुम्बिनी राख्ने प्रस्तावको पक्षमा ७९ मत र विपक्षमा चार मत परेको छ।
प्रदेश ५ को सरकारले दाङको देउखुरीको भालुवाङ बजारलाई केन्द्रमा राखेर राप्ती र गढवा गाउँपालिका तथा अर्घाखाँचीको शीतगंगा नगरपालिकालाई जाडेर स्थायी राजधानी बनाउने र प्रदेशको नाम लुम्बिनी राख्ने प्रस्ताव असोज १६ गते प्रदेशसभामा पेश गरेको थियो।
राजधानी कायम गर्न ८७ सांसदमध्ये ५८ जना भए मात्रै पुग्छ। प्रदेशसभामा उपस्थित ८३ सांसदमध्ये १३ जनाले मात्रै विपक्षमा मत दिए। जनमोर्चाले मत दिएको छैन्। नेपाली कांग्रेसका लुम्बिनी क्षेत्रबाट प्रतिनिधित्व गर्ने सांसदले विपक्षमा मतदान गरे। पार्टीको ह्वीप उलंघन गर्दै राप्ती पारिका चार सांसदले पक्षमा मत दिएका हुन्।
समाजवादी पार्टीले राजधानीको पक्षमा मत दिएको छ। प्रदेशको नाम लुम्बिनी राख्ने प्रस्तावसमेत पारित भएको छ। लुम्बिनीको पक्षमा ७९ मत परेको छ। विपक्षमा ४ मत मात्रै परेको छ।
जनता समाजवादी पार्टीले अवध–थारुवान–मतरात नामको पक्षमा मत दिने गरी संशोधन दर्ता गराए पनि लुम्बिनी क्षेत्रका दुई सांसदले लुम्बिनी नाममा मत दिएका हुन्।
सरकारले प्रदेशको राजधानी दाङको राप्ती र गडवा गाउँपालिका र अर्घाखाँचीको शीतगंगा नगरपालिकाले चर्चेको राप्ती किनारको समथर क्षेत्र (देउखुरी उपत्यका) लाई बनाउने प्रस्ताव गरेको थियो। यो क्षेत्रलाई भालुवाङका नामले चिनिन्छ।
प्रदेशको नाम भने बुद्ध जन्मस्थल लुम्बिनीबाट राखिएको छ। प्रदेश सरकार स्थापनाको पौने तीन वर्षपछि सरकारले राजधानी तोकेको हो। लुम्बिनी क्षेत्रका सडकमा आन्दोलन, निषेधाज्ञा र कडा सुरक्षा तैनाथीकाबीच प्रदेशले राजधानी र नाम पाएको छ।
